Quickscan autonoom rijden brengt gevolgen voor laadinfrastructuur en netcapaciteit in kaart

Robotaxi’s

China en de Verenigde Staten lopen voorop met toepassingen van autonoom rijden. In deze landen rijden robotaxi’s zonder bestuurder al in afgebakende gebieden. In Europa en Nederland gaat de ontwikkeling langzamer. Er zijn wel pilots en er worden stappen gezet in wetgeving maar brede uitrol blijft nog uit. Dit komt vooral door juridische en technologische belemmeringen. Zo is in Nederland onlangs door de RDW de Tesla Full Self Driving Supervised wel goedgekeurd maar de RDW geeft daarbij expliciet aan dat dit een rijhulpsysteem is. Zo blijft de bestuurder verantwoordelijk en is het voertuig dus niet volledig zelfrijdend.

Scenario’s

Onderzoekers van ElaadNL ontwikkelden op basis van interviews met partijen in de keten een aantal scenario’s. De verwachting is dat de eerste volledig autonome personenauto’s tussen 2027 en 2030 op de Nederlandse wegen verschijnen in de vorm van robotaxi’s. Voor autonome trucks en bussen volgt de uitrol naar verwachting later, tussen 2030 en 2035. De adoptiesnelheid zal sterk samenhangen met technologische vooruitgang, regelgeving en maatschappelijke acceptatie.

Nieuw laadgedrag en impact op het elektriciteitsnet

Autonoom rijden kan het laadgedrag van elektrische voertuigen sterk veranderen. Daarmee verandert ook de vraag naar laadinfrastructuur en de impact op het elektriciteitsnet.

In het personenvervoer ontstaat nieuwe flexibiliteit. Voertuigen rijden zelfstandig naar een laadlocatie, zonder dat een bestuurder hierbij aanwezig hoeft te zijn. Dit maakt ‘laadhubs’ aan de rand van steden aantrekkelijker. Hier kunnen voertuigen efficiënt laden en hun laadsessie zoveel mogelijk uitvoeren buiten de drukste momenten op het net.

Ook kan het aantal ritten toenemen. Denk aan lege ritten naar een laadlocatie of extra autoverkeer doordat meer mensen toegang krijgen tot vervoer per auto. Dat kan de totale laadvraag verhogen. Bij drukke laadhubs kan de flexibiliteit lokaal juist afnemen.

Logistiek vraagt om andere laadmomenten

In de logistiek verschuift laden naar verwachting van vaste rustmomenten (van de chauffeurs) naar strategisch geplande momenten. Trucks kunnen vaker ’s nachts blijven rijden en op geplande momenten laden. Dat vergroot de behoefte aan snelladen langs transportcorridors, vooral bij langeafstandstransport.

Voor overheden, netbeheerders en laadpaalexploitanten betekent dit dat niet alleen de totale energievraag verandert, maar ook het moment, de laadlocatie en de behoefte aan een hogere laadsnelheid.

Met name in de logistiek en bij grootschalige inzet van robotaxi’s kunnen er nieuwe pieken en laadlocaties ontstaan. Deze gevolgen maken het belangrijk om de adoptie van autonoom rijden in Nederland nauw te blijven volgen.

Hiermee past autonoom rijden nadrukkelijk binnen de bredere lijn van de Outlook Mobiliteit: vooruitkijken naar mobiliteitsontwikkelingen die de vraag naar laden veranderen en deze vertalen naar concrete keuzes voor beleid, planning en uitvoering. De interactieve Outlook biedt hiervoor een gezamenlijke basis; deze Quickscan helpt om ook opkomende ontwikkelingen, zoals robotaxi’s en autonome logistiek, tijdig mee te nemen.