Door Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) en ElaadNL
In opdracht van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) hebben onderzoekers van ElaadNL de verwachte groei van elektrische mobiliteit in Nederland in kaart gebracht. Zij verwachten dat de groei van elektrische auto’s, bestelwagens, trucks en bouwvoertuigen op korte en langere termijn stevig doorzet. De onderzoekers keken ook naar de impact van die groei op laadinfrastructuur en op het stroomnet. De laadinfrastructuur zal mee moeten groeien en het stroomnet zal slim benut moeten worden in tijden van netcongestie. De onderzoekers zien hiertoe goede mogelijkheden. De resultaten van het onderzoek vormen een belangrijke basis voor beleid en de toekomstplannen van overheden en netbeheerders.
In de Outlook Mobiliteit wordt de verwachte groei van elektrische personenauto’s, logistieke voertuigen (bestelauto’s en trucks) én bouwmaterieel onderzocht. Qua energiebehoefte is dit zo’n 90 procent van alle mobiliteit. In 2050 is volgens de onderzoekers het volledige personenwagenpark van 11 miljoen auto’s elektrisch, net als het complete wagenpark van 1,2 miljoen bestelauto’s. Van de 210.000 trucks die in 2050 op de weg rijden is naar verwachting 90% volledig elektrisch. Voor de bouw worden verschillen verwacht: het lichte materieel zal dan 100% elektrisch zijn, het zware materieel voor een groot deel.
Samen hebben de onderzochte categorieën voertuigen een elektriciteitsvraag van 51,8 TWh in 2050. Het midden scenario van Netbeheer Nederland (Koersvaste middenweg) verwacht dat het totale elektriciteitsverbruik in 2050 505 TWh wordt, dus ruim 10% komt voor rekening van mobiliteit. Ter vergelijking, in 2025 was het totale elektriciteitsverbruik in Nederland 116 TWh, waarvan 4 TWh voor mobiliteit (3,5%). De onderzoekers hebben ook gekeken naar waar elektrische voertuigen opgeladen gaan worden. Zij verwachten een combinatie van diverse locaties waaronder thuis laden, op het werk en bij (heavy duty) laadpleinen.
Nieuw ten opzichte van eerdere Outlooks is dat in deze Outlook Mobiliteit de impact van netcongestie is gekwantificeerd. In het onderzoek is gekeken naar het gebruik van laadinfrastructuur voor het opladen van elektrische voertuigen en de belasting van het stroomnet die daaruit voortvloeit. En die analyse biedt perspectief. Zo hebben de onderzoekers een bandbreedte van de mogelijke aanvullende publieke laadvraag ontwikkeld waarin het huidige laadnetwerk kan voorzien als er door netcongestie geen netcapaciteit is voor nieuwe laadinfrastructuur. Dit kan bijvoorbeeld door het verhogen van de bezettingsgraad en het bijplaatsen van laadinfrastructuur zonder extra vraag naar netcapaciteit.
De belasting van mobiliteit op het stroomnet kan aanzienlijk dalen door elektrische voertuigen op werkdagen grotendeels buiten de piekuren (16.00 en 21.00 uur) op te laden. De onderzoekers hebben onderzocht welke laadsessies (deels) verplaatst kunnen worden naar buiten de piekuren, zonder dat de EV-rijder hier last van ondervindt. Hoe werkt dat?
Wanneer voertuigen langer aangesloten zijn op een laadpunt dan dat er geladen wordt, kan de stroomvraag van de laadsessie (deels) verschoven worden naar buiten de piekuren. Deze flexibiliteit is uniek voor elektrische mobiliteit en kan het energiesysteem in 2050 in de avondpiek volgens berekeningen van de onderzoekers maximaal 6,7 GW (gigawatt) aan flexibel vermogen bieden.
Steeds meer auto’s zullen de komende jaren daarnaast niet alleen kunnen laden maar ook terug kunnen leveren aan huis of stroomnet (bidirectioneel laden of V2G). Wanneer de potentie van bidirectioneel thuis laden in de berekeningen wordt meegenomen, loopt de potentiële flexibiliteit van elektrische mobiliteit theoretisch zelfs op tot 11,2 GW. Op deze manier vormt elektrische mobiliteit een kans bij een overbelast elektriciteitsnet.
De onderzoekers van ElaadNL schatten met de kennis van nu in dat de voorspelde groei van elektrische mobiliteit mogelijk toch gerealiseerd kan worden ondanks netcongestie. Dit door het optimaal benutten van bestaande en nieuwe laadinfrastructuur, het verschuiven van de laadvraag naar een ander type laadlocatie én het inzetten van de flexpotentie. Het benutten van deze flexibiliteit vraagt wel om duidelijke randvoorwaarden, zoals standaardisatie, interoperabiliteit tussen systemen, passende prikkels voor gebruikers en goede samenwerking tussen netbeheerders, overheden en marktpartijen. Zonder deze randvoorwaarden blijft een belangrijk deel van het potentieel onbenut.
Onderzoeken zoals deze zijn waardevol omdat ze inzicht geven in waar de uitdagingen én aandachtspunten liggen voor wat betreft de uitrol van laadinfrastructuur in de nabije en wat verdere toekomst. Netcongestie is ook voor laadinfrastructuur een complexe opgave die vraagt om slimme oplossingen en nauwe samenwerking tussen overheid, netbeheerders en marktpartijen. Van alle laadtransacties verloopt 57% al slim. Met slim laden als norm en bidirectioneel laden binnen handbereik levert de EV een belangrijke bijdrage aan een toekomstbestendig energiesysteem. Het is goed om te zien dat al die partijen echt samen optrekken om de laadinfrastructuur verantwoord mee te laten groeien met de toenemende behoefte. Dat zal niet altijd eenvoudig zijn, toch is er veel mogelijk.
De onderzoekers van ElaadNL maakten eerder al Outlooks. Nieuw aan deze Outlook Mobiliteit is dat deze niet alleen afgestemd is met de netbeheerders maar ook met de NAL-regio’s en de Rijksoverheid. Daardoor is het een integraal NAL-product geworden met een breed draagvlak. Verder zijn plug-in hybrides nu meegenomen in de prognoses. Naast de langere termijn waar eerdere Outlooks vooral naar keken, wordt nu ook meer naar de kortere termijn gekeken. Bovendien kunnen gebruikers (overheden, netbeheerders) inzoomen op een specifieke wijk of gebied. Handig voor bijvoorbeeld lokale beleidsmakers die willen weten hoeveel publieke laadpalen er in hun gemeente nodig zijn.
Een belangrijk voordeel is ook dat deze Outlook zich niet beperkt tot een enkele sector zoals personenauto’s of e-trucks maar integraal is. Het integraal onderzoeken van de verschillende
modaliteiten (personenauto’s, bestelauto’s, trucks en bouwmaterieel) geeft ook nieuwe inzichten. Zo is te zien welke overlap er bestaat in het gebruik van laadinfrastructuur en of er mogelijkheden zijn om tussen laadlocaties te schuiven. Zo kunnen bijvoorbeeld bouwvoertuigen en e-trucks soms gebruik maken van dezelfde snellaadinfrastructuur.
Bekijk zelf alle data in de interactieve Outlook Mobiliteit
De Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) werkt sinds 2019 aan de opgave om ervoor te zorgen dat de ontwikkeling van laadinfrastructuur in Nederland aansluit bij de uitrol van alle soorten elektrisch vervoer. Alle elektrische rijders moeten altijd, overal, veilig en slim hun voertuig kunnen laden. Niet alleen op de eigen oprit, maar ook in de openbare ruimte, op bedrijventerreinen en bij tankstations. Zonder file op het elektriciteitsnet.
Kennis- en innovatiecentrum ElaadNL onderzoekt en test het slim en duurzaam opladen van elektrische voertuigen. ElaadNL is een initiatief van de gezamenlijke Nederlandse Netbeheerders. Door hun onderlinge betrokkenheid bij ElaadNL bereiden de netbeheerders zich voor op een toekomst met elektrisch rijden en duurzaam opladen.
Deze site gebruikt functionele cookies en externe scripts om je beleving te verbeteren.