De meeste warmtepompen, cv-ketels en airconditioningsystemen die ElaadNL testte, bleven bij een netspanning van 180 volt functioneren. Tegelijkertijd trad bij enkele apparaten afwijkend gedrag op bij een lagere spanning. Dat blijkt uit vervolgonderzoek dat ElaadNL in opdracht van Netbeheer Nederland uitvoerde naar de gevolgen van onderspanning.
De nominale spanning op het Nederlandse laagspanningsnet is 230 volt. In de praktijk is die spanning niet altijd precies gelijk. De spanning kan bijvoorbeeld dalen als op een bepaald moment veel elektriciteit wordt gevraagd. Netbeheerders bewaken de spanningskwaliteit en zorgen ervoor dat de spanning binnen de geldende grenzen blijft.
Voor het grootste deel van de tijd mag de spanning maximaal 10 procent afwijken van 230 volt. Dat komt neer op een bandbreedte van 207 tot 253 volt. De regels staan onder bepaalde voorwaarden grotere afwijkingen toe. Ook gelden eisen uit de Europese norm NEN-EN 50160.
Spanningen ver onder deze bandbreedte horen dus niet bij de normale spanningskwaliteit. Toch is het relevant om te weten wat er gebeurt als de spanning verder daalt. Apparaten kunnen dan anders gaan functioneren, meer stroom vragen of uitvallen. ElaadNL onderzoekt daarom hoe elektrische apparaten reageren op onderspanning. Die kennis helpt netbeheerders om mogelijke gevolgen beter te begrijpen en geeft fabrikanten informatie voor het ontwerp, de beveiliging en monitoring van apparaten.
ElaadNL testte dertien extra apparaten: vier warmtepompen, vijf cv-ketels en vier airconditioningsystemen.[i] Elf van de dertien apparaten bleven bij 180 volt functioneren. Omdat het om een beperkte groep apparaten gaat, zijn de resultaten vooral een aanwijzing voor gedrag dat in de praktijk kan optreden. De nieuwe metingen vullen eerder onderzoek van ElaadNL naar onderspanning aan.
Bij de vier geteste warmtepompen werd tot 180 volt geen merkbare invloed op de werking waargenomen. Bij 175 volt traden bij twee systemen storingen op. Beide apparaten functioneerden weer nadat de spanning was verhoogd.
Ook drie van de vier geteste airconditioningsystemen bleven zonder opvallend gedrag functioneren tot 175 volt. Eén systeem schakelde bij 190 volt uit en startte weer toen de spanning werd verhoogd naar 200 volt.
Bij de geteste cv-ketels was het beeld anders. Vier van de vijf ketels bleven bij 180 volt functioneren, maar bij vier ketels veranderde het gedrag van de circulatiepomp. De pomp liep moeilijker en de watertemperatuur liep op. Bij één ketel was dat al vanaf 210 volt zichtbaar. Bij één andere ketel startte de circulatiepomp bij 180 volt niet.
Deze waarnemingen betekenen niet dat alle cv-ketels op dezelfde manier reageren. De geteste ketels vormen maar een klein deel van de vele merken, modellen, bouwjaren en gebruikssituaties die in Nederland voorkomen. Het rapport geeft daarom aan dat de resultaten voor cv-ketels slechts beperkt representatief zijn.
[i] ElaadNL testte dertien afzonderlijke apparaten. Per type of model is geen grotere serie exemplaren onderzocht. De resultaten zijn afkomstig uit deze steekproef.
Bij alle geteste warmtepompen en airconditioningsystemen bleef het opgenomen elektrische vermogen tijdens onderspanning vrijwel gelijk. Bij een lagere spanning nam daardoor de stroom toe.
Voor fabrikanten is dit een aandachtspunt bij het ontwerp van apparaten. ElaadNL adviseert om er bij het ontwerp rekening mee te houden dat de stroomvraag bij onderspanning kan toenemen en ervoor te zorgen dat deze binnen de aansluitwaarde blijft.
Voor fabrikanten van cv-ketels is het advies om het gedrag bij onderspanning mee te nemen in foutdetectie en monitoring. Daarbij vraagt vooral de waterdoorstroming aandacht.
De apparaten waarbij tijdens de test een storing of uitval optrad, herstelden in de meeste gevallen nadat de spanning weer steeg. Eén warmtepomp ging bij 175 volt twintig minuten in een vergrendeling en werkte daarna bij 180 volt weer normaal.
Het vervolgonderzoek levert daarmee extra meetgegevens op over de manier waarop verschillende apparaten op onderspanning kunnen reageren. De resultaten ondersteunen een aantal bevindingen uit het eerdere onderzoek, maar vormen geen basis voor algemene uitspraken over alle apparaten in Nederland. Voor netbeheerders en installateurs geven de resultaten extra informatie over mogelijke effecten van onderspanning. Voor fabrikanten bieden de metingen concrete aandachtspunten voor ontwerp, beveiliging en monitoring.
Het eerste onderzoek naar onderspanning dat ElaadNL verrichte is hier terug te vinden.
Deze site gebruikt functionele cookies en externe scripts om je beleving te verbeteren.