20 juli 2026

ElaadNL test implementatie OpenADR voor dynamisch netbewust laden

Komende winter willen de Nederlandse netbeheerders inzetten op dynamisch netbewust laden op publieke laadpalen. Bij dynamisch netbewust laden geeft de netbeheerder aan de laadpaalbeheerder aan wanneer het stroomgebruik tijdelijk verlaagd moet worden vanwege dreigende drukte op het stroomnet (netcongestie). Dat betekent dat laadpaalbeheerders een stuursignaal van de netbeheerders moeten kunnen verwerken en dat gaat via het OpenADR protocol.

Voor dynamisch netbewust laden moeten netbeheerders capaciteitslimieten voor clusters van openbare laadstations via de op het OpenADR protocol gebaseerde interface kunnen communiceren aan laadpaalbeheerders. Daarna kunnen deze de beschikbare capaciteit verdelen over hun laadpunten. Dit betekent dat alle laadpaalbeheerders (CPO’s) die mee willen doen aan dynamisch netbewust laden technisch voldoende voorbereid moeten zijn.

Om er zeker van te zijn dat dynamisch netbewust laden in de praktijk werkt, wordt de implementatie daarvan getest bij ElaadNL. Van alle deelnemende laadpaalbeheerders wordt verwacht dat ze vóór 1 september individueel hun implementatie laten testen door de experts van ElaadNL. Dit zodat zij kunnen deelnemen aan de operationele testfase bij GOPACS tussen 1 september en 1 oktober. Zij worden hiervan op de hoogte gebracht door branchevereniging DOET.

OpenADR

OpenADR (Open Automated Demand Response) is een internationaal gebruikte, open communicatiestandaard waarmee elektriciteitsverbruik flexibel kan worden aangepast op basis van signalen over vraag en aanbod. OpenADR is ontwikkeld in de Verenigde Staten en heeft onder andere tot doel het elektriciteitsnet beter te balanceren tijdens piekbelastingen. Netbeheerders en laadpaalexploitanten hebben gezamenlijk gekozen voor communicatieprotocol OpenADR 3. (zie: https://elaad.nl/netbewust-laden-openadr-gekozen-als-standaard-voor-communicatie-tussen-netbeheerders-en-laadpaalexploitanten/)

Rol ElaadNL

ElaadNL is beheerder van het OpenADR-protocol voor Dynamisch Netbewust Publiek Laden. Vanuit die rol voert ElaadNL validatietesten uit voor zowel netbeheerders als laadpaalexploitanten (CPO’s). Tijdens deze testen controleren de experts of beide partijen het protocol op dezelfde manier hebben geïmplementeerd en dus goed met elkaar kunnen communiceren. Zo kunnen eventuele verschillen of implementatie specifieke bijzonderheden al vroeg worden ontdekt en opgelost, nog voordat partijen daadwerkelijk op elkaar worden aangesloten. Het doel is om de uiteindelijke ingebruikname zo soepel mogelijk te laten verlopen en de kans op interoperabiliteitsproblemen tijdens de livegang tot een minimum te beperken. ElaadNL doet de tests in opdracht van het NAL-programma Slim Laden voor Iedereen waarin het ministerie van I&W, netbeheerders, en laadpaalbeheerders vertegenwoordigd zijn.

Van statisch naar dynamisch

De afgelopen winter is door netbeheerders Enexis en Stedin ervaring opgedaan met statisch netbewust laden. Daar ging het om vooraf ingestelde vermogensbeperkingen tijdens vaste tijdsblokken (avondpiekuren in de winterperiode). De resultaten waren positief. In Utrecht bleek dat netbewust laden de belasting van het elektriciteitsnet tijdens de avondpiek met 49,5% kan verminderen. Zie: https://elaad.nl/effect-statisch-netbewust-laden-op-netcongestie-utrecht-onderzocht/

De volgende stap is nu dus ‘dynamisch netbewust laden’, waarbij een dag van tevoren een stuursignaal wordt gestuurd met het verzoek om de dag erop gedurende een bepaalde tijdsperiode netbewust laden toe te passen op specifieke laadpalen. Hierdoor kan beschikbare netcapaciteit nog gerichter worden ingezet, precies op de momenten en locaties waar dat nodig is.

Dit sluit goed aan bij de landelijke ambities van het Nationaal Actieprogramma Laadinfrastructuur (NAL) om slim laden grootschalig toe te passen en daarmee bij te dragen aan de verdere ontwikkeling van publieke laadinfrastructuur als onderdeel van een toekomstbestendig energiesysteem.